سوالات رایج عمان

بازار محصولات آرایشی و بهداشتی در عمان بازاری پویا و در حال رشد است. در این حوزه، برندهای متعددی از سراسر جهان حضور فعال دارند و رقابتی جدی و پیچیده میان آنها برقرار است. مصرف‌کنندگان عمانی به کیفیت و اصالت محصولات اهمیت زیادی می‌دهند و همین امر موجب شده شرکت‌های بین‌المللی و منطقه‌ای تلاش کنند با نوآوری، تبلیغات گسترده و ارائه خدمات بهتر، سهم بیشتری از این بازار را به دست آورند.

بازار عمان در حوزه پارچه یکی از بخش‌های پررونق تجاری به شمار می‌آید. برای آشنایی با این حوزه می‌توان به منطقه مطرح مراجعه کرد که به‌عنوان مرکز پارچه‌فروش‌ها شناخته می‌شود. در این بازار، عمده‌فروش‌ها فعالیت گسترده‌ای دارند و انواع پارچه از کشورهای مختلف جهان عرضه می‌شود.

بازار MDF در عمان بازاری فعال و با تقاضای قابل توجه است. قیمت‌ها در این حوزه نسبتاً بالا بوده و همین موضوع باعث شده واردات از کشورهایی مانند ایران جذابیت ویژه‌ای داشته باشد. به‌طور میانگین، قیمت MDF در ایران تقریباً نصف قیمت آن در عمان است و همین اختلاف هزینه، شرایط مناسبی را برای حضور صادرکنندگان ایرانی در این بازار فراهم کرده است. با توجه به کیفیت قابل قبول تولیدات داخلی و نیاز روزافزون عمان به مواد اولیه ساختمانی و دکوراسیون، می‌توان این حوزه را یکی از فرصت‌های ارزشمند برای توسعه صادرات دانست

صادرات استارتاپ از ایران به عمان در شرایط فعلی چندان توصیه نمی‌شود. نبود حمایت‌های کافی از استارتاپ‌ها در عمان، محدودیت‌های زیرساختی و چالش‌های مرتبط با سرمایه‌گذاری و توسعه بین‌المللی، مسیر فعالیت در این حوزه را دشوار کرده است.

بله، عمان در زمینه سرگرمی و خدمات کودک بسیار فعال است و تقریباً در تمام مال‌ها و پاساژهای بزرگ کشور، فضاهای بازی و مراکز سرگرمی ویژه کودکان ایجاد شده است. به‌دلیل جمعیت بالای کودکان در میان خانواده‌های عمانی، این بخش اهمیت ویژه‌ای یافته و سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای در آن انجام می‌شود. بنابراین می‌توان گفت عمان از نظر فراهم‌کردن امکانات و فضاهای مناسب برای کودکان، کشوری کاملاً مطلوب و رو‌به‌رشد است.

عمان در حوزه صنایع دستی بازار خوبی دارد، اما بخش بزرگی از این بازار به محصولات وارداتی وابسته است و صنایع دستی ایران نیز به عمان صادر می‌شود. به‌دلیل جذابیت و اصالت هنر ایرانی، این محصولات در میان عمانی‌ها و حتی گردشگران مقیم عمان طرفداران زیادی دارند. اگر کسی مهارت بازاریابی و شناخت سلیقه مشتریان عمانی را داشته باشد، می‌تواند در این حوزه موفق شود و سهم قابل‌توجهی از بازار صنایع دستی را به دست آورد.

در عمان مصرف دخانیات نسبت به بسیاری از کشورهای منطقه محدودتر است. سیگار در سطح عمومی جامعه چندان رایج نیست و حتی در فروشگاه‌ها و مراکز خرید، عرضه آن محدود به مکان‌های خاص است. در مقابل، قلیان (شیشا) در کافه‌ها و رستوران‌ها بسیار پرطرفدار است و جوانان و خانواده‌ها بیشتر به سمت آن گرایش دارند. به همین دلیل می‌توان گفت فرهنگ مصرف دخانیات در عمان بیشتر بر پایه قلیان شکل گرفته و سیگار حضور کمرنگ‌تری دارد.

هیچ محصولی و همه محصولی! برای کسی که خبره باشد همه محصولی و برای کسی که نه هیچ محصولی جواب نمی دهد.

بازار دیجیتال مارکتینگ در عمان طی سال‌های اخیر رشد قابل توجهی داشته و به یکی از حوزه‌های پرتقاضا تبدیل شده است. افراد بسیاری در این زمینه مشغول به فعالیت هستند و حقوق ماهیانه آن‌ها به‌طور میانگین در حدود ۶۰۰ ریال عمانی برآورد می‌شود. استقبال کسب‌وکارها از تبلیغات آنلاین، مدیریت شبکه‌های اجتماعی و بازاریابی دیجیتال باعث شده فضای رقابتی پویایی در این بخش شکل بگیرد. به‌طور کلی می‌توان گفت بازار دیجیتال مارکتینگ در عمان فعال و گرم است و فرصت‌های متعددی برای متخصصان و شرکت‌های این حوزه وجود دارد.

بر اساس قوانین تجاری عمان، زمانی یک کالا می‌تواند با عنوان Made in Oman معرفی شود که حداقل ۳۵ درصد از ارزش نهایی آن در داخل کشور تولید یا فرآوری شده باشد. با این حال، صرفاً انجام بسته‌بندی به‌تنهایی مشمول این درصد نمی‌شود و برای کسب این عنوان لازم است بخش قابل توجهی از مراحل تولید، مونتاژ یا فرآوری محصول در خاک عمان انجام گیرد

هزینه‌های تولید در عمان در مقایسه با بسیاری از کشورهای منطقه، شرایط نسبتاً رقابتی دارد. زمین‌های صنعتی در این کشور با نرخ سالیانه حدود هر متر مربع ۱ ریال عمانی واگذار می‌شوند که از نظر هزینه زیرساختی مقرون‌به‌صرفه محسوب می‌شود. از سوی دیگر، حداقل دستمزد نیروی کار عمانی حدود ۳۲۰ ریال عمانی در ماه تعیین شده است. در عین حال، کارفرما می‌تواند برای بخشی از فعالیت‌ها از نیروی کار خارجی استفاده کند که معمولاً با انعطاف بیشتری همراه بوده و هزینه‌های متفاوتی دارد. این ترکیب به واحدهای تولیدی امکان می‌دهد تا بسته به نیاز، ساختار هزینه‌ای خود را مدیریت و بهینه‌سازی کنند

در عمان ارتباطات حضوری از جایگاه بسیار مهمی برخوردار است. فرهنگ تجاری این کشور بر پایه اعتماد متقابل و روابط انسانی شکل گرفته و به همین دلیل ملاقات‌های رو در رو، نقش کلیدی در ایجاد اعتماد، جلب اطمینان و تقویت همکاری‌های تجاری دارند. بسیاری از مذاکرات و قراردادها زمانی به نتیجه می‌رسند که ارتباط حضوری برقرار شده و طرفین فرصت تعامل مستقیم پیدا کرده باشند.

قوانین ثبت شرکت در عمان در مقایسه با دبی از سخت‌گیری کمتری برخوردار است و شرایط ساده‌تری برای متقاضیان فراهم می‌کند. هزینه‌های زندگی و همچنین هزینه ثبت شرکت در عمان پایین‌تر از امارات است. یکی از مزایای قابل توجه این کشور آن است که امکان اخذ اقامت برای ۵ تا ۶ نفر از طریق یک شرکت وجود دارد، در حالی‌که در امارات معمولاً این امتیاز تنها برای یک نفر صادر می‌شود. علاوه بر این، در عمان برای ثبت شرکت الزام به داشتن دفتر فیزیکی وجود ندارد، اما در امارات فراهم کردن فضای اداری از الزامات اصلی به شمار می‌آید. این موارد باعث شده عمان برای بسیاری از سرمایه‌گذاران به گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه‌تر و ساده‌تر تبدیل شود.

در عمان سیاست‌های حمایتی عمدتاً به نفع تولیدکنندگان و کارآفرینان عمانی طراحی شده است. تسهیلات و امتیازات ویژه‌ای مانند وام‌های کم‌بهره، زمین صنعتی ارزان‌قیمت و حمایت‌های مالیاتی بیشتر به شهروندان عمانی اختصاص می‌یابد. در مقابل، تولیدکنندگان خارجی که تازه فعالیت خود را آغاز کرده‌اند معمولاً مشمول این حمایت‌ها نمی‌شوند و باید بدون اتکا به چنین تسهیلاتی سرمایه‌گذاری کنند. با این حال، پس از تثبیت فعالیت و ایجاد سابقه، امکان بهره‌مندی از برخی همکاری‌ها و امتیازات غیرمستقیم برای سرمایه‌گذاران خارجی نیز وجود خواهد داشت

امکان آن وجود ندارد که محصولی به‌طور کامل در ایران تولید شود و صرفاً با تغییر بسته‌بندی یا برند در عمان با عنوان Made in Oman عرضه گردد. طبق قوانین این کشور، برای دریافت این عنوان لازم است حداقل ۳۵ درصد از فرآیند تولید یا ارزش افزوده کالا در خاک عمان انجام گیرد. نکته حائز اهمیت این است که عملیات بسته‌بندی و پکیجینگ به‌تنهایی در این محاسبه لحاظ نمی‌شود و نمی‌تواند جایگزین سهم تولید واقعی در عمان باشد

«بله، مواد و محصولات پلاستیکی از ایران به عمان صادر می‌شوند. این اقلام شامل صندلی، میز و سایر لوازم پلاستیکی است که به دلیل قیمت بسیار مناسب و رقابتی مورد استقبال بازار عمان قرار گرفته‌اند. کیفیت قابل قبول محصولات ایرانی در کنار مزیت قیمتی باعث شده صادرات پلاستیک به عمان یکی از حوزه‌های فعال و سودآور در تجارت بین دو کشور محسوب شود

«بله، در عمان مصرف کالاهای لوکس جایگاه ویژه‌ای دارد و بخش قابل توجهی از جامعه تمایل به خرید و استفاده از این محصولات نشان می‌دهند. از اقلام بسیار خاص مانند خودکارهایی با ارزش چند صد میلیون تومانی گرفته تا کالاهایی نظیر عسل‌های لوکس و سایر محصولات گران‌قیمت در بازار این کشور عرضه و خریداری می‌شود. حضور برندهای بین‌المللی و استقبال مشتریان عمانی از کالاهای ممتاز نشان‌دهنده وجود بازاری فعال و پررونق برای محصولات لوکس در این کشور است

تولید محصولات بهداشتی و مراقبتی مانند کرم‌های مراقبت از پوست در عمان به‌تنهایی و صرفاً برای بازار داخلی چندان توجیه اقتصادی ندارد، زیرا جمعیت این کشور نسبتاً محدود است و ظرفیت مصرف آن به‌اندازه‌ای نیست که بتواند به‌تنهایی هزینه‌های سرمایه‌گذاری و تولید را پوشش دهد. با این حال، اگر رویکرد تولیدکننده فراتر از بازار عمان باشد و کشورهای منطقه‌ای و همچنین بازارهای آفریقا را هدف قرار دهد، این فعالیت می‌تواند از توجیه و سودآوری بیشتری برخوردار شود. موقعیت جغرافیایی عمان و دسترسی آن به مسیرهای تجاری بین‌المللی، مزیتی مهم برای توسعه صادرات در این حوزه محسوب می‌شود

• سرمایه‌گذاری کلان یا تولید صنعتی بزرگ: بهره‌مندی از معافیت مالیاتی بلندمدت، معافیت گمرکی، نیمه‌واحدهای زمین صنعتی و حمایت مالی از طریق گرنت‌ها.
• برای تولیدکنندگان نوپا یا کوچک: دسترسی به بازارها (مثل پروژه‌های کلیدی)، فضاهای استقرار مقرون‌به‌صرفه، مشاوره و حمایت مالی از صندوق‌ها و ساختارهایی مانند SMEs.

بازار گلخانه در عمان بازاری فعال و در حال توسعه است. در این کشور گلخانه‌های صنعتی وجود دارند که بخشی از نیاز بازار داخلی را تأمین می‌کنند. محصولات پرمصرفی مانند خیار و گوجه‌فرنگی به‌صورت بومی در همین گلخانه‌ها تولید می‌شوند. با این حال، به دلیل شرایط اقلیمی خاص عمان و محدودیت منابع آبی، ظرفیت تولید داخلی پاسخگوی تمام تقاضا نیست و همچنان بخشی از نیاز از طریق واردات تأمین می‌شود. بنابراین، بازار گلخانه در عمان ضمن برخورداری از زیرساخت‌های اولیه، همچنان ظرفیت رشد و سرمایه‌گذاری بیشتری دارد.

محصولات لبنیاتی سنتی در بازار عمان جایگاه چندانی ندارند. فرهنگ مصرف در این کشور بیشتر بر پایه محصولات صنعتی و بسته‌بندی‌شده است و برخلاف برخی کشورها، واحدهای سنتی مانند ماست‌بندی وجود ندارند. عمانی‌ها به‌طور کلی به سمت مصرف لبنیات استاندارد، بهداشتی و دارای بسته‌بندی مدرن گرایش دارند و همین موضوع موجب شده بازار لبنیات سنتی عملاً در این کشور شکل نگیرد

در زمینه گردشگری پزشکی یا مدیکال توریسم، اقدام از مسیر عمان می‌تواند نتیجه‌بخش‌تر باشد. شروع فعالیت از این کشور به دلیل موقعیت جغرافیایی مناسب، ثبات اقتصادی و ارتباطات گسترده‌تر با بازارهای بین‌المللی توصیه می‌شود. برای موفقیت در این حوزه، لازم است به‌صورت حضوری در عمان حضور یافت و ارتباط مستقیم با مراکز درمانی، شرکت‌های بیمه و آژانس‌های مسافرتی برقرار کرد. این رویکرد ضمن ایجاد اعتماد، زمینه همکاری‌های پایدارتر و جذب بیماران از کشورهای مختلف را فراهم می‌سازد.

انتقال وجه میان ایران و عمان به‌طور معمول از طریق صرافی‌ها و شبکه‌های غیررسمی به سادگی انجام می‌شود. در این روش، معادل ریال عمانی به تومان در ایران تبدیل و تحویل داده می‌شود و بالعکس، تومان در ایران دریافت و ریال عمانی در عمان پرداخت می‌گردد. با این حال، در حوزه صادرات رسمی و به‌ویژه زمانی که پای ارز نیمایی در میان باشد، ممکن است محدودیت‌ها و مشکلاتی ایجاد شود. علاوه بر این، استفاده از رمزارزها و ارزهای دیجیتال نیز یکی از روش‌های متداول در صرافی‌های عمان برای جابجایی پول است که برخی فعالان تجاری از آن بهره می‌گیرند.

بسته‌بندی و عرضه کالا با عنوان Made in Oman در این کشور مزایای چشمگیری به همراه دارد. دولت عمان از تولیدات داخلی که این عنوان را دریافت می‌کنند حمایت ویژه‌ای به عمل می‌آورد و مصرف‌کنندگان عمانی نیز استقبال بیشتری از محصولات بومی نشان می‌دهند. علاوه بر این، محصولاتی که تحت عنوان Made in Oman تولید و عرضه می‌شوند، در صادرات نیز مشمول امتیازات مهمی هستند. یکی از این امتیازات، بهره‌مندی از معافیت‌های تعرفه‌ای در تجارت با ۲۳ کشور جهان از جمله نروژ، ایسلند، سوئیس و ایالات متحده آمریکا است.

واردات مواد اولیه در عمان، به‌ویژه در مناطق آزاد مانند صلاله و صحار، مشمول حقوق گمرکی نمی‌شود. این معافیت یکی از مشوق‌های اصلی سرمایه‌گذاری در این مناطق به شمار می‌آید و به واحدهای تولیدی امکان می‌دهد مواد اولیه مورد نیاز خود را بدون پرداخت تعرفه‌های گمرکی وارد کرده و در نتیجه هزینه‌های تولید را به‌طور قابل توجهی کاهش دهند.

بازار پوشاک در عمان بازاری فعال و متنوع است که در آن طیف گسترده‌ای از محصولات عرضه می‌شود. از برندهای مطرح بین‌المللی مانند زارا (Zara) گرفته تا پوشاک بدون برند و ارزان‌قیمت در بازار حضور دارند و نیاز گروه‌های مختلف مصرف‌کننده را تأمین می‌کنند. نکته مهم آن است که رقابت در این بازار برای همه بازیگران آسان نیست؛ زیرا از یک سو برندهای بزرگ با تبلیغات و شبکه فروش قدرتمند حضور دارند و از سوی دیگر پوشاک ارزان‌قیمت بخش بزرگی از تقاضا را پوشش می‌دهد. بنابراین، پرسش اصلی این است که چه تولیدکننده یا عرضه‌کننده‌ای می‌تواند جایگاهی میان این دو بخش بیابد و با تمرکز بر کیفیت، قیمت مناسب یا مزیت رقابتی خاص، سهمی از بازار پوشاک عمان را به دست آورد.

حمایت‌های عمان از تولیدکنندگان متنوع و قابل توجه است. زمین‌های صنعتی با هزینه‌ای بسیار پایین، حدود هر متر مربع یک ریال عمانی در اختیار واحدهای تولیدی قرار می‌گیرد. همچنین پس از آغاز تولید، وام‌های حمایتی به‌عنوان سرمایه در گردش و برای توسعه کسب‌وکار ارائه می‌شود.

علاوه بر این، حضور در مناطق آزاد (Free Zone) مزایای ویژه‌ای به همراه دارد؛ از جمله معافیت از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده (VAT) و تعرفه‌های گمرکی. محصولات تولیدشده در این مناطق نیز هنگام صادرات از معافیت‌های مالیاتی و گمرکی برخوردار می‌شوند. این مجموعه حمایت‌ها موجب شده عمان به محیطی جذاب برای سرمایه‌گذاری و فعالیت‌های تولیدی تبدیل شود.

صنعت فناوری اطلاعات (IT) در عمان جایگاه پررنگی دارد و طی سال‌های اخیر رشد قابل توجهی را تجربه کرده است. دولت عمان با سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های دیجیتال، راه‌اندازی شهرک‌های فناوری و ارائه مشوق‌های مختلف، تلاش کرده این بخش را تقویت کند. حضور شرکت‌های بین‌المللی در کنار شرکت‌های بومی و همچنین استقبال بخش خصوصی از خدمات دیجیتال، موجب پویایی این صنعت شده است. امروز حوزه‌هایی همچون تجارت الکترونیک، خدمات ابری، امنیت سایبری و تحول دیجیتال در عمان فعال و برقرار هستند و فضای رقابتی مناسبی را برای سرمایه‌گذاران و متخصصان فناوری اطلاعات فراهم آورده‌اند.

«یافتن رقبا در هر کسب‌وکار نیازمند ترکیبی از روش‌های تحقیقاتی است. بخشی از این اطلاعات به‌راحتی از طریق جستجو در اینترنت، وب‌سایت‌ها، شبکه‌های اجتماعی و پایگاه‌های خبری قابل دسترسی است. بخشی دیگر را می‌توان با کمک ابزارهای تحلیلی مانند ChatGPT استخراج و تحلیل کرد تا دید جامع‌تری نسبت به بازار و بازیگران اصلی به دست آید. با این حال، بخش مهم و تعیین‌کننده‌ای از شناخت رقبا تنها از طریق حضور میدانی، بازدید از بازار و برقراری ارتباط مستقیم به دست می‌آید. این مراجعه حضوری امکان مشاهده واقعی فعالیت رقبا، بررسی نقاط قوت و ضعف آنان و درک بهتر شرایط بازار را فراهم می‌سازد

صادرات عسل به عمان با وجود جذابیت بازار، شرایط رقابتی دشواری دارد. این محصول در کنار کالاهایی مانند پسته و زعفران در گروه کالاهای حساس و پررقابت قرار می‌گیرد. پسته ایرانی به دلیل مشکلات مرتبط با وجود سم آفلاتوکسین با محدودیت و حتی ممنوعیت در صادرات مواجه است. زعفران نیز تنها در صورتی می‌تواند در بازار عمان جایگاه مناسبی بیابد که بازاریابی هدفمند و برندینگ حرفه‌ای برای آن انجام شود. در خصوص عسل، رقابت بسیار شدید است و برندهای مختلف از کشورهای متعدد در این بازار حضور دارند. بنابراین، ورود به بازار عسل عمان مستلزم ارائه کیفیت ممتاز، بسته‌بندی مدرن و ایجاد تمایز از رقبا از طریق تبلیغات و برندسازی قدرتمند است

«یکی از کالاهای مناسب برای واردات از آمریکا به عمان، خودروهای دست دوم است. این حوزه سودآوری بالایی دارد، زیرا از یک سو کیفیت خودروهای آمریکایی مورد توجه خریداران عمانی است و از سوی دیگر اختلاف قیمت میان بازار آمریکا و عمان امکان ایجاد حاشیه سود قابل توجهی را فراهم می‌کند. علاوه بر این، بازار خودرو در عمان پویاست و تقاضا برای خودروهای باکیفیت و قیمت مناسب همواره وجود دارد.

بله، امکان فعالیت به‌عنوان شرکت ساختمانی در عمان وجود دارد. شرکت‌های خارجی می‌توانند با تعریف پروژه‌های مشخص وارد این بازار شوند و موضوع مجوز نیز معمولاً از طریق شراکت با یک شریک عمانی قابل حل است. با این حال، مهم‌ترین چالش در این حوزه رقابت قیمتی با شرکت‌های فعال، به‌ویژه پیمانکاران هندی و سایر کشورها است که هزینه‌های پایین‌تری دارند. علاوه بر اجرای پروژه‌های ساختمانی، فرصت صادرات خدمات مهندسی و طراحی نیز در عمان فراهم است و در صورت ارائه کیفیت بالا و قیمت رقابتی، می‌تواند به یکی از مزایای ورود به این بازار تبدیل شود.

بله، عمان در حوزه کشاورزی و صنایع غذایی از ظرفیت‌ مناطق آزاد خود بهره‌برداری کرده است. به‌ویژه منطقه آزاد صلاله به‌طور جدی بر توسعه صنایع غذایی و کشاورزی تمرکز دارد و ده‌ها پروژه با سرمایه‌گذاری خارجی در این زمینه فعال هستند. همچنین در منطقه آزاد صحار یک خوشه غذایی ایجاد شده که شامل آسیاب آرد، کارخانه شکر، سیلوهای غلات و تاسیسات فرآوری محصولات کشاورزی است. این مناطق با ارائه مشوق‌هایی مثل معافیت‌های مالیاتی و گمرکی، مالکیت ۱۰۰٪ برای سرمایه‌گذاران خارجی و زیرساخت‌های پیشرفته، فرصت‌های مهمی برای فعالان بخش کشاورزی و صنایع غذایی فراهم کرده‌اند.

«کلینیک‌های زیبایی در عمان طی سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته‌اند و تعداد آنها به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است. تقاضا برای خدمات مرتبط با زیبایی و مراقبت‌های پوستی در این کشور بالاست و همین امر موجب شده بازار رقابتی و پررونقی در این حوزه شکل بگیرد. با وجود این، اشباع نسبی در برخی بخش‌ها مشاهده می‌شود و تنها کلینیک‌هایی که با استفاده از تجهیزات مدرن، ارائه خدمات تخصصی و بازاریابی حرفه‌ای فعالیت می‌کنند، قادر خواهند بود جایگاه پایداری در بازار عمان به دست آورند.